Ժոլտ Հորնիակ․ «Բուդապեշտում Հունգարիան պարտավոր է հաղթել Հայաստանին»

Աշխարհի 2026 թվականի առաջնության որակավորման փուլի Հունգարիա – Հայաստան հանդիպումից առաջ, որը կկայանա հոկտեմբերի 11-ին Բուդապեշտում, Sportaran.com-ը զրուցեց հունգարական «Պուշկաշ Ակադեմիա» ակումբի գլխավոր մարզիչ Ժոլտ Հորնիակի հետ։

Ժոլտ Հորնիակը լավ ծանոթ է հայկական ֆուտբոլի սիրահարներին․ 2013–2015 թվականներին նա գլխավորում էր «Բանանցը» (ներկայում՝ «Ուրարտու»), իսկ մինչ այդ աշխատել է «Միկայում»։ Հորնիակը 2013/14 մրցաշրջանում «Բանանցի» հետ դարձավ Հայաստանի չեմպիոն, իսկ 2014/15 թվականներին նվաճեց նաև Հայաստանի գավաթը՝ դարձնելով դրանք ակումբի պատմության առաջին տիտղոսները։ Բացի այդ, նա «Միկայի» հետ ևս նվաճել էր Հայաստանի գավաթը՝ 2012/13 մրցաշրջանում։

2019 թվականից Հորնիակը գլխավորում է «Պուշկաշ Ակադեմիան», որտեղ հանդես է գալիս Հայաստանի հավաքականի պաշտպան Գեորգի Հարությունյանը։

Բացառիկ հարցազրույցում նա ներկայացրեց իր կարծիքը առաջիկա խաղի մասին, խոսեց հունգարացի և հայ ֆուտբոլիստների տարբերությունների մասին և հիշեց Հայաստանում անցկացրած տարիները։

— Ըստ Ձեզ՝ ով է առաջիկա խաղի ֆավորիտը՝ Հունգարիա՞, թե՞ Հայաստան։

Հունգարիան է ֆավորիտը։ Լիքը մարզադաշտի առաջ մեր հավաքականը կխաղա Հայաստանի դեմ և իրավունք չունի կորցնելու իր հնարավորությունը։ Եթե ցանկանում ենք տեսնել Հունգարիան աշխարհի առաջնությունում, ապա պարտավոր ենք տանը հաղթել Հայաստանին։ Թեպետ մրցակիցը բարդ է, մենք Հունգարիայից սպասում ենք միայն հաղթանակ։

— Կարծում եք՝ արդյո՞ք այսօրվա Հունգարիայի հավաքականը վերջին տարիների ամենաուժեղն է։

Հունգարիայի հավաքականը տարեցտարի առաջ է գնում։ Թիմը նորացվում է, բայց հիմնական խաղացողները մնում են՝ Դոմինիկ Սոբոսլայ, Ռոլանդ Շալլայ՝ կիսապաշտպանությունում, Բառնաբաշ Վարգա՝ հարձակման գծում։ Պաշտպանությունում՝ Վիլլի Օրբան, Միլոշ Կերկեզ, Ժոլտ Նաջ, և վերջերս՝ մեր ակումբի Դանիել Լուկաչ։ Սա շատ ուժեղ կազմ է։ Երբ Հունգարիայի հավաքականը լավ մարզավիճակում է, կարող է հավասար պայքար տալ ցանկացած մրցակցի։

— Ի՞նչ է, Ձեր կարծիքով, հիմնական տարբերությունը հայ և հունգարացի ֆուտբոլիստների միջև։

Հունգարացիների առավելությունն այն է, որ նրանցից շատերը խաղում են ուժեղ արտասահմանյան առաջնություններում և այդ փորձը բերում հավաքական։ Երբ Հունգարիան կազմակերպված է խաղում, կարող է շատ վտանգավոր լինել։ Դա տեսել ենք Գերմանիայի, Անգլիայի և Պորտուգալիայի դեմ հանդիպումներում։ Այսօր Հունգարիայի հավաքականը ավելի փորձառու է․ Սոբոսլայն ու Կերկեզը՝ Անգլիայի Պրեմիեր լիգայում, Օրբանը՝ Գերմանիայում, Շալլայն՝ «Գալաթասարայում»։ Նրանք իրենց ակումբներում հիմնական դերակատարներ են, և այդ «ուղեղը» շատ ամուր է։

— Առաջիկա խաղում Բառնաբաշ Վարգան և Ռոլանդ Շալլայը չեն խաղա։ Հունգարիան փոխարինողներ ունի՞։ Հնարավո՞ր է, որ Ձեր խաղացող Դանիել Լուկաչը լինի դաշտում։

Կկարողանա՞նք փոխարինել Շալլային և Վարգային։ Հույս ունեմ՝ այո։ Կարծում եմ՝ հունգարական լիգան առնվազն ոչ ավելի թույլ է, քան հայկականը, գուցե ավելի ուժեղ էլ լինի։ Շատ հունգարացի ֆուտբոլիստներ հանդես են գալիս արտասահմանում կամ խաղում են եվրագավաթներում։ Այսպիսով՝ նրանց փոխարինողները վատը չեն լինի։ Իհարկե, որոշումը Մարկո Ռոսիինն է։ Կտեսնե՞նք Լուկաչին խաղադաշտում։ Շատ եմ ուզում, քանի որ նա իմ խաղացողն է, ինչպես նաև Ժոլտ Նաջը։ Կուզենայի տեսնել երկուսին էլ, ինչպես նաև Պետեր Սապպանոշին, թեև դարպասապահի դիրքը դեռ բաց է՝ գուցե խաղան Դենեշ Դիբուշը կամ Բալաժ Թոտը։

(Այսօր հայտնի դարձավ, որ Հունգարիայի հիմնական դարպասապահ Դենեշ Դիբուշը վնասվածք է ստացել և չի մասնակցի հանդիպմանը։)

— Դուք «Ուրարտուի» (նախկինում՝ «Բանանցի») պատմության մեջ մտաք որպես առաջին մարզիչը, ով նվաճեց տիտղոս։ Հայաստանը Ձեր առաջին արտասահմանյան փորձն էր։ Շարունակու՞մ եք կապ պահպանել հայկական ֆուտբոլի հետ։

Այո, Հայաստանում ես աշխատել եմ շատ երիտասարդների հետ՝ տեղացիների և լեգեոներների։ Այդ ժամանակ դա առաջնահերթություն էր, և «Պուշկաշ Ակադեմիայում» մենք ունենք նման փիլիսոփայություն՝ լավ օտարերկրացիների հետ միասին զարգացնել մեր սեփական սաներին։ Օրինակ՝ Ժոլտ Նաջը մեզ մոտ է 2019-ից և այժմ հանդես է գալիս Հունգարիայի հավաքականում։ Այս տարիներին մենք պատրաստել ենք շատ տաղանդավոր ֆուտբոլիստների՝ Արմին Պեչի («Լիվերպուլ»), Ժոմբոր Գրուբեր («Ֆերենցվարոշ»), Մարիուս Կորբու («ԱՊՈԵԼ»), Գյորգյ Կոմարոմի («Մարիբոր», այժմ՝ «Դեբրեցեն»)։ Մեր շատ սաներ շարունակեցին կարիերան ուժեղ ակումբներում։ Սա է մեր փիլիսոփայությունը՝ համատեղել տեղական և օտարերկրյա ֆուտբոլիստներին։

— Ո՞ր հայ ֆուտբոլիստն է Ձեզ վրա ամենամեծ տպավորությունը թողել։

Նրանց մեծ մասը արդեն ավարտել է կարիերան, բայց լավագույններից մեկն Օհաննես Համբարձումյանն էր՝ աջ պաշտպան և Հայաստանի հավաքականի կարևոր խաղացող։ Երիտասարդներից շատերին այժմ չեմ հետևում, բայց նա, հավանաբար, ամենաշատն է առաջ գնացել։ Ես նաև գործընկերներ ունեի, օրինակ՝ Արթուր Ոսկանյանը, ով շարունակում է աջակցել հայկական ֆուտբոլին։

— «Բանանցի» մի խաղից հետո դուք ասել էիք, որ առաջին անգամ եք գոլ բաց թողել դարպասապահից։ Դա դեռ միակ դեպք՞ն է։

Այո, դա միակ դեպքն էր իմ կարիերայում։ Մենք խաղում էինք եվրագավաթում և վերջին վայրկյաններին դարպասապահը գլխով գոլ խփեց։ Դա երբեք չի մոռացվում։ Անցած տարի, երբ նորից եղա Երևանում, հանդիպեցի հին ընկերներիս և հիշեցինք այդ պահը։

— Կա՞ն նմանություններ «Ուրարտուի» և «Պուշկաշ Ակադեմիայի» միջև։

Այո, երկու ակումբներն էլ հիմնված են ակադեմիական համակարգի վրա։ Նրանք ստեղծում են լավագույն պայմանները երիտասարդների զարգացման համար։ Բայց «Պուշկաշ Ակադեմիան» եվրոպական մակարդակի վրա է՝ ենթակառուցվածքներ, դաշտերի քանակ, մասշտաբներ՝ ամեն ինչ շատ ավելի մեծ է։ «Բանանցը» Հայաստանում լավագույններից էր, բայց «Պուշկաշը»՝ այլ մակարդակի վրա։

— Վերջին տարիներին ավելի շատ հայ ֆուտբոլիստներ են տեղափոխվում հունգարական ակումբներ։ Հայերը պահանջվա՞ծ են Հունգարիայում։

Հայաստանը բաց շուկա է։ Ակումբները մասնակցում են եվրագավաթներին, նրանց խաղերին հետևում են սկաուտները։ Այժմ մեր կազմում կա հայ ծագումով ֆուտբոլիստ՝ Գեորգի Հաությունյանը «Կրասնոդարից»։ Նա ներկայացնում է Հայաստանի հավաքականը։ Ես միշտ համակրանք եմ ունեցել հայ ֆուտբոլիստների նկատմամբ։

— Հետևո՞ւմ եք հայկական Պրեմիեր լիգային։ Ինչպե՞ս է այն փոխվել այն ժամանակներից։

Հայկական ֆուտբոլը առաջընթաց է ապրել․ կառուցվել են նոր մարզադաշտեր, բարելավվել է ենթակառուցվածքը, ավելացել է ֆինանսավորումը, և ավելի որակյալ լեգեոներներ կան։ Շատ բան է փոխվել 2013–2014 թվականներից ի վեր։ Թեպետ հիմա խորությամբ չեմ կարող գնահատել իրավիճակը, բայց տեսնում եմ առաջընթաց։

— Հայաստանում դուք հաճախ հնարավորություն էիք տալիս երիտասարդներին։ Հունգարիայում էլ հայտնի եք այդ մոտեցմամբ։ Սա Ձեր մարզչական փիլիսոփայությո՞ւնն է։

Այո, համոզված եմ, որ «Պուշկաշ Ակադեմիայի» հաջողությունը պայմանավորված է առաջին հերթին թիմի մթնոլորտով։ Մաքուր, ազնիվ մթնոլորտը միշտ արտացոլվում է խաղադաշտում։ Ղեկավարության աջակցությամբ մենք կառուցում ենք թիմ՝ ճիշտ անձանցով՝ ընտանիքին նվիրված, աշխատասեր, համախմբված ընդհանուր նպատակներով։ Մեծ ուշադրություն ենք դարձնում տակտիկային և թիմային աշխատանքին։ Նույն մոտեցումն ունեի նաև Հայաստանում։

— Վերջերս Հունգարիայում օտարերկրացիների նոր սահմանափակում է ներդրվել։ Ինչպե՞ս եք վերաբերվում դրան։

Նոր կանոնները առաջընթացի քայլ են հունգարացի ֆուտբոլիստների ապագայի համար։ Իհարկե, մարզիչների համար բարդանում է, երբ շատ օտարերկրացիներ կան, բայց ընդհանուր առմամբ սա մեծ հնարավորություն է տեղի երիտասարդների համար։ Եթե ճիշտ օգտագործվի, արդյունքը դրական կլինի։

— Կարո՞ղ է նման սահմանափակումը օգտակար լինել հայկական ֆուտբոլի համար։

Հավանաբար՝ այո, եթե երիտասարդները գնահատեն ստացած հնարավորությունները։ Դա լուրջ աջակցություն է երիտասարդների զարգացման համար։

— Գեորգի Հարությունյանը «Պուշկաշ Ակադեմիայում» հաճախ խաղում է կիսապաշտպանությունում, իսկ հավաքականում՝ պաշտպանությունում։ Ի՞նչ դիրքում է նա ավելի արդյունավետ։

Նա ունիվերսալ խաղացող է՝ կարող է հանդես գալ կենտրոնական կամ ձախ պաշտպանությունում, ինչպես նաև հենակետային կիսապաշտպան։ Նա ունի խաղի բարձր ըմբռնում և լավ փոխանցումներ։ Նա «Կրասնոդարի» ակադեմիայի սան է։ Մենք նրան հրավիրեցինք, քանի որ համապատասխանում է մեր թիմին։ Առությունյանին օգտագործում ենք այնտեղ, որտեղ թիմին անհրաժեշտ է։

— Ինչպե՞ս կգնահատեք նրա առաջընթացը։

Նա լավ է զարգանում, նվիրված է յուրաքանչյուր մարզման, նույնիսկ եթե միշտ չէ, որ սկսում է մեկնարկային կազմում։ Նրա ներուժը բարձր է։

— Եթե կարողանայիք հրավիրել որևէ հայ ֆուտբոլիստի «Պուշկաշ Ակադեմիա», ո՞ւմ կընտրեիք։

Անկասկած՝ Հենրիխ Մխիթարյանին։ Ամեն շաբաթ Իտալիայի Սերիա Ա-ում նա ցույց է տալիս, որ շարունակում է մնալ մեծ խաղացող։ Նա ունիվերսալ է՝ կարող է խաղալ հարձակման, կիսապաշտպանության, նույնիսկ պաշտպանությունում։ Նա վերջին տարիների հայկական ֆուտբոլի խորհրդանիշն է։ Եթե հիմա հարցնեիք—even գիշերով արթնացնեիք,— անմիջապես կպատասխանեի՝ այո, ուզում եմ նրան իմ թիմում։