Հայաստանի առաջնությունից՝ դեպի աշխարհի առաջնություն․ տեղական մակարդակից՝ դեպի համաշխարհային ասպարեզ

Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնությունը հաճախ դառնում է ավելի լայն ֆուտբոլային պատմության մի մաս։ Լիգայի գոյության տարիների ընթացքում այն անցել են տասնյակ օտարերկրյա խաղացողներ, որոնց համար հայկական փուլը եղել է կամ միջազգային մակարդակ բարձրանալու ճանապարհի մի հատված, կամ էլ կարիերայի վերջին գլուխը։ Նրանցից ոմանք աշխարհի առաջնությունում հանդես էին եկել դեռևս մինչև Հայաստան գալը, իսկ մյուսները շարունակում են պահպանել այնտեղ հայտնվելու հույսը։

Կարևոր է նշել, որ հիշատակված ֆուտբոլիստների մեծ մասը ներկայումս այլևս չեն խաղում Հայաստանի Պրեմիեր լիգայում։ Այնուամենայնիվ, նրանց կապը հայկական առաջնության հետ մնում է կարիերայի կարևոր մաս։

Աշխարհի առաջնության մասնակիցներ, որոնք խաղացել են Հայաստանի առաջնությունում

Սրանք այն ֆուտբոլիստներն են, որոնք աշխարհի առաջնության խաղերում դուրս են եկել դաշտ և իրենց կարիերայի տարբեր փուլերում ներկայացրել են հայկական ակումբներ․

• Դենիս Գլուշակով — Աշխարհի առաջնություն 2014 (Ռուսաստան) մասնակից․ նախկինում հանդես է եկել «Ուրարտու»-ում։

• Սերգեյ Գորլուկովիչ — Աշխարհի առաջնություն 1994 (Ռուսաստան) մասնակից․ խաղացել է «Միկա»-ում։

• Ալֆրեդ Ն’Դիաե — Աշխարհի առաջնություն 2018 (Սենեգալ) մասնակից․ խաղացել է «Նոա»-ում։

• Խորեն Հովհաննիսյան — Աշխարհի առաջնություն 1982 (ԽՍՀՄ) մասնակից․ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո հանդես է եկել «Կիլիկիա»-ում և «Փյունիկ»-ում։

• Իլիասու Շիլլա — Աշխարհի առաջնություն 2006 (Գանա) մասնակից․ պաշտպանել է «Իմպուլս»-ի գույները։

• Լուկման Արունա — Աշխարհի առաջնություն 2010 (Նիգերիա) մասնակից․ խաղացել է «Արարատ»-ում։

Աշխարհի առաջնություն 2026-ի հնարավոր մասնակիցներ, որոնք նախկինում խաղացել են Հայաստանում

Դեռ երբեք չի եղել դեպք, որ ֆուտբոլիստը նախ հանդես գա Հայաստանի Պրեմիեր լիգայում, ապա մասնակցի աշխարհի առաջնությանը։ Այսինքն՝ երբեք աշխարհի առաջնության խաղում չի հնչել արտահայտությունը՝ «Դաշտ է դուրս գալիս նախկին հայկական ակումբի ֆուտբոլիստը»։

Ստորև բերված են այն խաղացողները, որոնք նախկինում հանդես են եկել հայկական ակումբներում և այժմ դեռևս ունեն հնարավորություն ընդգրկվելու իրենց ազգային հավաքականների հայտացուցակում Աշխարհի առաջնություն 2026-ի համար։

Օվկիանիայի և Հարավային Ամերիկայի որակավորման փուլերն արդեն ավարտվել են, Աֆրիկայում և Ասիայում մոտենում են ավարտին, իսկ Հյուսիսային Ամերիկայում և Եվրոպայում պայքարը դեռ շարունակվում է։

• Լոգան Ռոջերսոն (Նոր Զելանդիա) — Նոր Զելանդիայի հավաքականի կարևոր խաղացող է, որը արդեն նվաճել է աշխարհի առաջնության ուղեգիր։ Նախկինում հանդես է եկել Հայաստանի «Նոա»-ում։ Ներկայումս խաղում է Ավստրալիայի A-լիգայի «Օքլենդ»-ում։

• Կվասի Սիբո (Գանա) — Հավաքականի պարբերական թեկնածու է։ Նախկինում հանդես է եկել «Ուրարտու»-ում։ Ներկայումս խաղում է Իսպանիայի Լա Լիգայում՝ «Ռեալ Օվիեդո»-ի կազմում։ Գանան գրեթե ապահովել է մասնակցությունը։

• Դավիդ Մալեմբանա (Մոզամբիկ) — Հնարավոր է ընդգրկվի հայտացուցակում։ Նախկինում խաղացել է «Նոա»-ում։ Ներկայումս առանց ակումբի է։ Մոզամբիկը լավ հնարավորություն ունի անցնելու փլեյ-օֆ։

• Տիմամթի Ֆայուլու (Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն) — Հավաքականի դարպասապահ է, իսկ հավաքականը մեծ շանսեր ունի հասնելու փլեյ-օֆ։ Ներկայումս հանդես է գալիս հայկական «Նոա»-ում։

• Սանդրո Տրեմուլե (Մադագասկար) — Հավաքականի առաջատարներից է։ Նախկինում խաղացել է «Արարատ»-ում։ Ներկայումս հանդես է գալիս Սերբիայի «Ռադնիկ»-ում։ Մադագասկարը գտնվում է իր խմբում երկրորդ տեղում և կարող է անցնել փլեյ-օֆ։

• Ռոմեյն Բլեյք (Ջամայկա) — Կարող է հրավիրվել հավաքական։ Նախկինում խաղացել է «Վեստ Արմենիա»-ում։ Ներկայումս հանդես է գալիս Բելգիայի երրորդ դիվիզիոնում։

• Քևին Ռեյես (Սալվադոր) — Ավելի քան 20 խաղ է անցկացրել հավաքականի կազմում։ Նախկինում խաղացել է «Ալաշկերտ»-ում։ Ներկայումս հանդես է գալիս Սալվադորի առաջնությունում։

• Մայլսոն Լիմա (Կաբո-Վերդե) — Հավաքականը լավ շանսեր ունի, թեև Լիման վերջին շրջանում հազվադեպ է հրավիրվում։ Նախկինում խաղացել է «Արարատ-Հայաստան»-ում։ Ներկայումս հանդես է գալիս Մալթայի առաջնությունում։

• Ադել Անիզմատի-Ուբուդու (Կոմորներ) — Հաճախ է հրավիրվում հավաքական։ Կոմորները պայքարում են Մադագասկար հետ՝ փլեյ-օֆի համար։ Ներկայումս հանդես է գալիս հայկական «Արարատ»-ում։

• Կասիմ Հաջի (Կոմորներ) — Հավաքականի ընդլայնված կազմում է։ Նախկինում խաղացել է «Արարատ»-ում։ Ներկայումս՝ Լիտվայի «Ժալգիրիս»-ի ֆուտբոլիստ։

• Լիամ Ռոուզ (Ավստրալիա) — Խաղում է Ավստրալիայի բարձր մակարդակի առաջնությունում և ունի հավաքական հրավիրվելու շանսեր։ Նախկինում հանդես է եկել «Արարատ-Հայաստան»-ում։ Ավստրալիան արդեն ապահովել է մասնակցությունը։

• Իբրաիմա Սիսեյ (Սյերա-Լեոնե) — Ժամանակ առ ժամանակ հրավիրվում է հավաքական։ Ներկայումս «Ալաշկերտ»-ի ֆուտբոլիստ է։ Սյերա-Լեոնեն փոքր շանսեր ունի։

• Սիտտա Բախ (Սյերա-Լեոնե) — Հավաքականի հավանական թեկնածու։ Նախկինում խաղացել է «Վան»-ում, այժմ՝ Սյերա-Լեոնեի առաջնությունում։

• Լուբամբո Մուսոնդա (Զամբիա) — Զամբիայի հավաքականի ավագն է։ Երկար տարիներ խաղացել է Հայաստանի առաջնությունում՝ «Գանձասար»-ում։ Ներկայումս հանդես է գալիս Գերմանիայի երկրորդ Բունդեսլիգայի «Մագդեբուրգ»-ում։

• Բրայան Ալցեուս (Հաիթի) — Ավելի քան 37 հանդիպում է անցկացրել հավաքականում։ Նախկինում խաղացել է «Փյունիկ»-ում։ Ներկայումս՝ Ռումինիայի երկրորդ լիգայում։

• Գուստավո Սանգարե (Բուրկինա Ֆասո) — 38 հանդիպում է անցկացրել հավաքականում։ Բուրկինա Ֆասոն ունի լավ շանսեր։ Ներկայումս խաղում է հայկական «Նոա»-ում, սակայն վերջին շրջանում հազվադեպ է հրավիրվում։

• Մոհամեդ Կոնատե (Բուրկինա Ֆասո) — Հաճախ է հրավիրվում հավաքական։ Նախկինում խաղացել է «Փյունիկ»-ում։ Ներկայումս՝ Ռուսաստանի «Ախմատ»-ում։

«Գրեթե» պատմություններ

Կան նաև ֆուտբոլիստներ, որոնք մոտ էին աշխարհի առաջնությանը, բայց չհայտնվեցին վերջնական ցուցակում․

• Գյուդմունդուր Թորարինսսոն (Իսլանդիա) — Աշխարհի առաջնություն 2018-ից հետո հրավիրվել է հավաքական, բայց չընդգրկվեց վերջնական կազմում։ Նախկինում խաղացել է հայկական ակումբում։

• Ալեքսանդր Կուչեր (Ուկրաինա) — 2003-ին հանդես է եկել «Բանանց»-ում։ Հետագայում դարձավ Ուկրաինայի հավաքականի հիմնական խաղացող, սակայն չմասնակցեց Աշխարհի առաջնություն 2006-ին։

Վիճակագրություն և դիտարկումներ

Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանի առաջնության պատմության մեջ 6 ֆուտբոլիստ մասնակցել է աշխարհի առաջնություններին։
Ներկայումս 17 խաղացող՝ հայկական անցյալով, ունեն իրական կամ պոտենցիալ շանսեր Աշխարհի առաջնություն 2026-ին մասնակցելու։
Ներկայացված երկրների աշխարհագրությունը ընդգրկում է 4 մայրցամաք և ավելի քան 15 ազգային հավաքականներ՝ ներառյալ Աֆրիկայի, Ասիայի, Օվկիանիայի, Եվրոպայի և Կարիբյան տարածաշրջանի թիմերը։
Հայաստանի առաջնության նախկին ֆուտբոլիստների թվում կան նաև Աֆրիկայի ազգերի գավաթի, ՕՖԿ գավաթի և ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի Ոսկե գավաթի մասնակիցներ։

Զարգացման նշանակությունը հայկական ֆուտբոլի համար

Այս խաղացողների փորձը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի առաջնությունը, չնայած համեմատաբար փոքր չափերին, շարունակում է մնալ համաշխարհային ֆուտբոլային էկոհամակարգի մի մաս։ Այն ծառայում է որպես մեկնարկային հարթակ երիտասարդ լեգեոներների համար և որպես կարիերայի ավարտական փուլ՝ փորձառու մասնագետների համար։

Եթե գոնե մեկ ֆուտբոլիստ, որը նախկինում հանդես է եկել Հայաստանում, հայտնվի Աշխարհի առաջնություն 2026-ի խաղադաշտում, դա կլինի կարևոր հաստատում, որ հայկական լիգան ունի կայուն տեղ միջազգային ֆուտբոլային կառուցվածքում և շարունակում է ազդել ֆուտբոլիստների կարիերաների զարգացման ուղղությունների վրա ամբողջ աշխարհում։