Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության 2025/26 նոր կանոնակարգը․ ֆորմատ, հայտագրում, կարգապահություն

Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան հաստատել է 2025/26 մրցաշրջանի մրցաշարերի անցկացումը կարգավորող նոր կանոնակարգը։ Փաստաթուղթը ներառում է Պրեմիեր լիգայի և Առաջին լիգայի առաջնությունների կազմակերպման բոլոր հիմնական դրույթները՝ մրցաշարերի կառուցվածքը, հայտագրման կանոնները, լեգեոնականների սահմանափակումները, կարգապահական կանոնները և ակումբների մեդիա պարտավորությունները։ Sportaran-ը մանրամասն ուսումնասիրել է փաստաթուղթը և առանձնացրել ամենակարևորը։

Մրցաշարերի ձևաչափը․ Պրեմիեր և Առաջին լիգա
2025/26 մրցաշրջանում Հայաստանի Պրեմիեր լիգան կունենա 10 թիմ, որոնք կմրցեն երեք շրջանով։ Յուրաքանչյուր ակումբ կանցկացնի 27 խաղ՝ առաջին երկու շրջաններում մեկական տնային ու արտագնա հանդիպում, իսկ երրորդում՝ վիճակահանությամբ։ Առաջնությունը կմեկնարկի հուլիսի վերջում և կավարտվի մայիսին։

Վերջին տեղը զբաղեցնող թիմը կիջնի Առաջին լիգա, իսկ վերջինիս հաղթողը կբարձրանա Պրեմիեր լիգա։ Եթե հաղթողը չբավարարի լիցենզավորման պահանջները, հաջորդ թիմը կստանա նրա տեղը։

Առաջին լիգան կունենա 16 թիմ և կանցկացվի երկու շրջանով։ Մասնակցում են անկախ ակումբներ և Պրեմիեր լիգայի կրկնորդ կազմեր։ Կրկնորդ թիմերը չունեն բարձրացման իրավունք։

Հայտագրումներ և լեգեոնականների սահմանափակում
Պրեմիեր լիգայի յուրաքանչյուր թիմ կարող է հանդիպման համար հայտավորել մինչև 23 խաղացող, որոնցից առնվազն 9-ը պետք է լինեն Հայաստանում պատրաստված։ Դաշտում միաժամանակ պետք է լինեն առնվազն 3 նման ֆուտբոլիստ։ Առաջին լիգայում պահանջներն ավելի խիստ են՝ առնվազն 15 տեղացի հայտում և նվազագույնը 6՝ դաշտում։

«Հայաստանում պատրաստված» է համարվում այն ֆուտբոլիստը, ով 15-ից 21 տարեկան ընկած ժամանակահատվածում առնվազն 3 տարի եղել է հայկական ակումբում։ Սահմանափակման խախտման դեպքում կիրառվում է տեխնիկական պարտություն։

Նոր ֆուտբոլիստների գրանցումը թույլատրվում է միայն սահմանված տրանսֆերային պատուհանների ընթացքում։ Մրցաշարին մասնակցելու համար թիմը պետք է ունենա նվազագույնը 18 գրանցված խաղացող։

Բժշկական և դոպինգ վերահսկում
Սեզոնի մեկնարկից առաջ և երկրորդ շրջանում բոլոր խաղացողները պարտադիր են անցնել խորացված բժշկական զննում, որի արդյունքները մուտքագրվում են ՀՖՖ էլեկտրոնային համակարգ։ Վերադարձել են նաև դոպինգ ստուգումները․ խաղից հետո վիճակահանությամբ ընտրված խաղացողները հանձնում են նմուշներ հատուկ սենյակում՝ լիազորված անձանց ներկայությամբ։

Կարգապահություն և արդար խաղ
ՀՖՖ-ն խստացնում է խաղի էթիկայի վերահսկումը։ Ակումբներին արգելվում է մասնակցել պայմանավորված խաղերի, ճնշում գործադրել մրցավարների վրա կամ խաղացնել չգրանցված ֆուտբոլիստների։ Խախտման դեպքում կիրառվում են տեխնիկական պարտություն, տուգանք և նույնիսկ առաջնությունից հեռացում։

Fair Play-ի գնահատումը կատարում է խաղի պատվիրակն՝ ըստ 1-10 բալանոց համակարգի՝ հաշվի առնելով խաղացողների, մարզիչների և երկրպագուների վարքագիծը։ Սեզոնի ավարտին կազմվում է արդար խաղի վարկանիշ։

VAR համակարգ և մրցավարություն
2025/26 մրցաշրջանից սկսած՝ VAR համակարգը մշտապես կօգտագործվի Պրեմիեր լիգայի խաղերում։ Այն կկիրառվի չորս հիմնական դեպքերում՝ գոլեր, 11 մետրանոցներ, հեռացումներ և խաղացողի սխալ նույնականացում։ Ակումբները պարտավոր են ապահովել VAR-ի տեխնիկական հնարավորությունները։

Մրցանակայիններ և ֆինանսներ
Հայաստանի չեմպիոնը ստանում է տիտղոսը, հատուկ գավաթ, 10 միլիոն դրամ և մեդալների հավաքածու։ Առաջին լիգայի և Հայաստանի գավաթի հաղթողները նույնպես պարգևատրվում են։ Ակումբները պարտավոր են վճարել մուտքի վճարներ և չունենալ պարտքեր՝ խաղացողների և ՀՖՖ-ի հանդեպ։ Սեզոնի ընթացքում հավելյալ հայտագրման համար սահմանված է խորհրդանշական վճար։

Մեդիա, հեռարձակումներ և մամուլի ծառայություններ
Պրեմիեր լիգայի յուրաքանչյուր ակումբ պարտավոր է կազմակերպել մամուլի ասուլիսներ, ֆլեշ հարցազրույցներ և ապահովել լրատվամիջոցների գոտի։ Կանոնակարգով հստակ սահմանված են պահանջներ մամուլի գոտու, բրենդավորման, լրագրողների մուտքի և ուղիղ հեռարձակումների կազմակերպման վերաբերյալ։ Պահանջների խախտումը կարող է հանգեցնել պատժամիջոցների։