Եվրոպայի Կոնֆերենցիաների լիգայի «Նոա»–«Աբերդին» առաջիկա հանդիպումից առաջ Sportaran.com-ի հիմնադիրը հարցազրույց է տվել The Press and Journal պարբերականին՝ ներկայացնելով Հայաստանի չեմպիոնի ներկա վիճակը, պատմությունը, առաջնորդներին ու խաղից սպասելիքները։

Ստորև՝ վերլուծության ընդլայնված տարբերակը՝ պատրաստված հատուկ Sportaran.com-ի համար և լրացված շոտլանդական ակումբի մասին տեղեկատվությամբ։

«Նոա»-ն ընդամենը ութ տարեկան է, բայց արդեն մտել է հայկական ֆուտբոլի առաջատարների շարքը

«Նոա» ակումբը հիմնադրվել է 2017 թվականին՝ «Արցախ» անունով։ Չնայած կարճ պատմությանը՝ թիմը երկու անգամ փոխել է սեփականատեր ու անվանում, սակայն արդեն հասցրել է նվաճել երեք խոշոր տիտղոս՝ Հայաստանի գավաթը (երկու անգամ) և անցյալ մրցաշրջանի չեմպիոնական տիտղոսը։

2024 թվականի սկզբին Վարդեգես Վարդանյանի կողմից ակումբի ստանձնման հետ սկսվեց զարգացման նոր փուլ։ Թիմը ձեռք բերեց ավելի հստակ կառույց, ուժեղացավ ինչպես կազմակերպչական, այնպես էլ կադրային առումով, իսկ ներդրումները թույլ տվեցին արագ բարելավել արդյունքները՝ թե՛ ներքին առաջնությունում, թե՛ եվրոտեսիլում։

Հայկական ֆուտբոլի իրականությունը. սահմանափակումներ, համակարգային աջակցության բացակայություն և աստիճանական առաջընթաց

Հայաստանի ակումբների հիմնական խնդիրներն են ֆինանսական սահմանափակումները և պետական համակարգային աջակցության բացակայությունը։ Թիմերը գոյատևում են մասնավոր ներդրողների հաշվին, իսկ տոմսային և հովանավորչական եկամուտները մնում են ցածր։

Սակայն պատկերը փոխվում է. մի շարք ակումբներ սկսում են երկարաժամկետ զարգացում, բարելավում ենթակառուցվածքները, ներդնում երիտասարդների պատրաստման մեջ և եկամուտ ստանում տրանսֆերներից։ «Նոա»-ն այս միտման ամենահաջող օրինակներից է։

«Նոա»-ի առանցքային խաղացողները

Թեև կազմի խորությունը դեռևս չի հասնում իդեալականի, «Նոա»-ն ունի մի խումբ ֆուտբոլիստներ, որոնք որոշում են թիմի խաղային փիլիսոփայությունն ու որակը․

• Էլդեր Ֆերեյրա – փորձառու պորտուգալացի վինգեր, որի անհատական կարողությունները մեծապես ձևավորում են թիմի հարձակողական վտանգը։

• Իմրան Ուլաադ Օմար – նիդերլանդցի կիսապաշտպան, ով վերահսկում է թիմի խաղի տեմպը։

• Սերգեյ Մուրադյան – ամենահուսալի հայ կենտրոնական պաշտպաններից մեկը։ 21 տարեկանում արդեն ամենափորձառու խաղացողն է ակումբում՝ անցկացնելով ավելի քան 100 հանդիպում։

• Յան Էտեկի – «Սևիլիայի» և «Գրանադայի» նախկին ֆուտբոլիստ, հենակետային կիսապաշտպան՝ եվրոպական մակարդակի։

• Գուստավո Սանգարե – Բուրկինա Ֆասոյի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան, ով մեծ դեր ունի կենտրոնական գծում։

Ինչու՞ «Նոա»-ում այդքան շատ legioner

Ակադեմիան դեռ շատ նոր է, իսկ հայկական մյուս ակումբներից տեղացի ֆուտբոլիստների հրավիրելը բարդ է խիստ սահմանափակումների պատճառով․ խաղադաշտում միշտ պետք է լինեն առնվազն երեք հայ ֆուտբոլիստ, իսկ հայտում՝ առնվազն ինը։

Սա բարձրացնում է հայ խաղացողների արժեքը, և ակումբները հազվադեպ են նրանց բաց թողնում։ Այդ բացը «Նոա»-ն լրացնում է լեգեոներներով։

Մարզչական վերաձևավորում․ Մոտայից՝ Պերկովիչ

Չեմպիոնական սեզոնից հետո պորտուգալացի Ռուի Մոտան տեղափոխվեց «Լուդոգորեց», որը ակտիվացրեց նրա պայմանագրային կետը։ «Նոա»-ն չէր ծրագրում բաժանվել մասնագետից, սակայն բուլղարական առաջարկը դարձավ վճռորոշ։

Նոր մրցաշրջանը թիմը սկսեց խորվաթ Սանդրո Պերկովիչի ղեկավարությամբ, որը զարգացնում է ավելի ուղղակի ֆուտբոլ՝ ակտիվ եզրերով և բազմաթիվ փոխանցումներով տուգանայինում։ Սակայն կազմը դեռ լիովին ադապտացված չէ նոր մոդելին, և մարզչին պետք կլինի ևս մեկ տրանսֆերային պատուհան՝ ամբողջական վերակառուցման համար։

Չեմպիոնական սեզոնից հետո ոչ ամենահաջող մեկնարկ Պրեմիեր լիգայում

Ստարտը ստացվեց ոչ այնքան վստահ՝ մի շարք գործոնների պատճառով․

• առանցքային ֆուտբոլիստների վնասվածքներ, այդ թվում՝ բոլոր ձախ վինգերները,

• հագեցած խաղացուցակ՝ Եվրոպայում մրցակցելու պատճառով,

• մրցակիցների прогресс՝ «Ալաշկերտ», «Արարատ-Արմենիա» և այլն։

Խնդիրները շատ են, և անցյալ տարվա հաջողությունը կրկնելը հեշտ չի լինի, բայց իրատեսական է։

Եվրոպական մրցաշրջան․ սպասելիքներին համահունչ

«Ռիեկայի» նկատմամբ հաղթանակից հետո սպասումները բարձրացան, սակայն օբյեկտիվորեն՝ երեք խաղում վաստակած չորս միավորը համապատասխանում է թիմի ներկա մակարդակին։

«Նոա»-ն մրցակցունակ է, բայց դեռ պատրաստ չէ մշտական պայքարի համար փլեյ-օֆֆի բարձր հորիզոնականներում։ Սակայն պատմական՝ առաջին անգամ պլեյ-օֆֆ դուրս գալը առավել քան ռեալ է։

Ո՞վ է «Աբերդին»-ը. հայ մրցակցի շոտլանդացի հակառակորդի մասին

Ավանդույթներով հարուստ, 122-ամյա ակումբ մեծ երկրպագուներով

Ի տարբերություն երիտասարդ «Նոա»-ի՝ «Աբերդին»-ը հիմնադրվել է ավելի քան մեկ դար առաջ և ունի հսկայական ու հավատարիմ երկրպագուների բանակ։ Նրա պատմությունը շոտլանդական ֆուտբոլի ամենազգալի էջերից է։

Ոսկե 80-ականներ

Սըր Ալեքս Ֆերգյուսոնի ղեկավարությամբ «Աբերդին»-ը երեք անգամ դարձավ Շոտլանդիայի չեմպիոն և 1983 թվականին նվաճեց Կիրառաշավախների գավաթը՝ финալում հաղթելով Մադրիդի «Ռեալ»-ին։ Այդ տարի թիմը նաև դարձավ ՈւԵՖԱ սուպերգավաթակիր։

Հաջորդ տասնամյակներում «Աբերդին»-ը սովորաբար համարվել է երկրի «երրորդ ուժը»՝ «Սելթիկ»-ի և «Ռեյնջերս»-ի հետևում։

Ընթացիկ վիճակ և կարգավիճակ

• Նախորդ մրցաշրջան՝ 5-րդ տեղ Շոտլանդիայի Պրեմիեր լիգայում։

• Շոտլանդիայի գավաթի հաղթող, ինչը հնարավորություն տվեց խաղալ ԵԼ որակավորման փուլում։

• ԼԵ-ից դուրս մնալուց հետո թիմը միացավ Կոնֆերենցիաների լիգայի խմբային փուլին։

• Այս մրցաշրջան՝ 8-րդ տեղ 12 տուրից հետո։

Կազմի արժեքը. «Աբերդին»-ը զգալիորեն գերազանցում է «Նոա»-ին

Transfermarkt-ի տվյալներով․

• «Աբերդին»-ի կազմի արժեքը՝ մոտ 22 մլն եվրո,

• «Նոա»-ի կազմը՝ մոտ 13 մլն եվրո։

Տարբերությունն ակնհայտ է և արտացոլում է ինչպես առաջնությունների մակարդակը, այնպես էլ ֆինանսական հնարավորությունները։

«Աբերդին»-ի խաղացողներ, որոնք հանդես են գալիս ազգային հավաքականներում

Թիմում ներկայում կա 6 գործող հավաքականի խաղացող․

• Կրիստոֆեր Տոբերս (Լատվիա) – 4 անգամ խաղացել է Հայաստանի հավաքականի դեմ,

• Դիմիտար Միտով (Բուլղարիա) – դարպասապահ,

• Քևին Նիսբեթ (Շոտլանդիա) – հարձակվող,

• Կուսինի Յենգի (Ավստրալիա) – հարձակվող,

• Նիկոլաս Միլանովիչ (Ավստրալիա) – վինգեր,

• Տոպի Կեսկինեն (Ֆինլանդիա) – վինգեր։

Բացի նրանցից՝ թիմում է փորձառու Սթյուարտ Արմսթրոնգը, Շոտլանդիայի հավաքականի կազմում անցկացրած ավելի քան 50 խաղով, ով ևս երկու անգամ գոլ է խփել Հայաստանի հավաքականին։

Ի՞նչ սպասել առաջիկա հանդիպումից

Պատմությունը ցույց է տալիս, որ հայկական ակումբները և ազգային հավաքականը հաճախ հաջող են հանդես գալիս բրիտանական և իռլանդական թիմերի դեմ։

Եթե «Նոա»-ն հանդիպմանը ներկայանա օպտիմալ կազմով, Աբերդինում սպասվում է շատ հավասար և լարված խաղ։

Շոտլանդական թիմն ունի ավելի բարձրարժեք կազմ, մեծ երկրպագուներ և բարձր եվրոպական փորձ։ «Նոա»-ն իր հերթին կարող է փոխհատուցել փորձի պակասը՝ taktikakan ճկունությամբ և կազմակերպված խաղով։

Սա խոստանում է լինել հայկական երկրպագուների համար ամենահետաքրքիրը ընթացիկ եվրոպական մրցաշրջանում։