Ձյուդո. մեկնարկում է օլիմպիական ընտրությունը Լոս Անջելես-2028-ի համար — ինչ է սպասվում Հայաստանի հավաքականին 2026 մրցաշրջանում

2026 թվականը համաշխարհային ձյուդոյում կդառնա առանցքային փուլ՝ Լոս Անջելեսում կայանալիք 2028 թվականի Օլիմպիական խաղերի ճանապարհին։ Պաշտոնական որակավորման շրջանը կմեկնարկի արդեն հունիսին, իսկ Ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիայի (IJF) օրացույցը խոստանում է լարված ու հագեցած մրցակցություն գրեթե յուրաքանչյուր ամիս։

Օլիմպիական ընտրության հաշվարկը կմեկնարկի Ուլան-Բատորում (Մոնղոլիա) կայանալիք Grand Slam մրցաշարով, որը պաշտոնապես կբացի վարկանիշային միավորների համար պայքարը (հունիսի 19–21)։ Մինչ այդ ձյուդոիստներին սպասում է հեղինակավոր մրցաշարերի շարք՝ ուղղված աշխարհի առաջատար մարզիկների պատրաստվածության ստուգմանը։ Փետրվարի սկզբին ավանդաբար կկայանա լեգենդար Paris Grand Slam-ը, որից հետո մրցաշարերը կհաջորդեն Տաշքենդում, Ավստրիայում, Թբիլիսիում, Դուշանբեում և Աստանայում։

Տարվա երկրորդ կեսին օրացույցը կհամալրվի նոր ու նշանակալի միջոցառումներով։ Օգոստոսին առաջին անգամ պատմության մեջ մրցաշար կկայանա Լոզանում՝ օլիմպիական մայրաքաղաքում։ Սակայն մրցաշրջանի գլխավոր իրադարձությունը կլինի 2026 թվականի աշխարհի առաջնությունը Բաքվում (հոկտեմբերի 4–11), որտեղ կխաղարկվեն մեդալներ անհատական քաշային կարգերում և թիմային միքստում։ Աշխարհի առաջնությունից հետո նախատեսված են Grand Slam Աբու Դաբիում, Grand Prix Զագրեբում, իսկ մրցաշրջանը կեզրափակի դեկտեմբերյան Grand Slam-ը Տոկիոյում։

2026 թվականին հատուկ ուշադրություն կդարձվի նաև երիտասարդ մարզիկներին։ Դակարում կայանալիք Պատանեկան օլիմպիական խաղերը պատմական կլինեն՝ դառնալով առաջին օլիմպիական մրցաշարը, որն անցկացվելու է Աֆրիկյան մայրցամաքում։ Զուգահեռաբար Ամանում կանցկացվի պատանեկան աշխարհի առաջնությունը, իսկ վետերանների և կատայի աշխարհի առաջնությունները՝ Սարաևոյում։ Kata World Series շարքը կմեկնարկի արդեն հունվարի վերջին՝ իսպանական Խիխոնում։

Ինչպես նշվում է IJF-ի պաշտոնական կայքում, «2026 թվականին ձյուդոյի աշխարհը կապրի մրցումներով գրեթե ամեն շաբաթ՝ առավելագույն նվիրումով թե՛ երիտասարդ, թե՛ փորձառու մարզիկների կողմից»։

Հայ ձյուդոիստների դիրքերը համաշխարհային վարկանիշում

Օլիմպիական խաղերի ուղեգրի համար պայքարը ուղղակիորեն կախված է համաշխարհային վարկանիշից, որը ձևավորվում է վարկանիշային մրցաշարերի և աշխարհի առաջնությունների արդյունքներով։ Ներկայումս մեծահասակների վարկանիշում ընդգրկված են հետևյալ հայ ձյուդոիստները․

60 կգ
Աշիկ Անդրեյան — 80-րդ տեղ
Արշակ Բեխչյան — 238-րդ տեղ
Վահագն Հովսեփյան — 457-րդ տեղ
Վահե Աղասյան — 470-րդ տեղ

66 կգ
ներկայացուցիչներ չկան

73 կգ
Արտակ Թորոսյան — 171-րդ տեղ
Անդրեաս Հարությունյան — 567-րդ տեղ

81 կգ
Գրիգորի Պասևին — 123-րդ տեղ
Մեսրոպ Բադալյան — 501-րդ տեղ

90 կգ
Գոռ Կարապետյան — 202-րդ տեղ

100 կգ և +100 կգ
ներկայացուցիչներ չկան

Առանձնապես արժե նշել 20-ամյա Վահե Աղասյանին (60 կգ), որը 2025 թվականին դարձել է Եվրոպայի մինչև 23 տարեկանների չեմպիոն։ Այս հաջողությունը դեռևս չի հաշվարկվում մեծահասակների վարկանիշում, սակայն մոտ ապագայում Աղասյանը ծրագրում է ավելի ակտիվ մասնակցել մեծահասակների մրցաշարերին և բարելավել իր դիրքերը։ Նման իրավիճակ է նաև Գոռ Կարապետյանի դեպքում, որը 2025 թվականին արդեն փորձել է իր ուժերը մինչև 100 կգ քաշային կարգում երիտասարդական մրցումներում։

Հայաստանի մասնակցությունը ԱԱ-2026-ին

Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի հավաքականի մասնակցությունը 2026 թվականի աշխարհի առաջնությանը Բաքվում մնում է հարցականի տակ։ Քաղաքական պատճառներով Հայաստանը, հավանաբար, կարող է բաց թողնել մրցաշարը։ Սակայն վերջնական որոշումը կախված կլինի նրանից, թե արդյոք հայ ձյուդոիստները կկարողանան անցնել աշխարհի առաջնության մարզական ընտրությունը։ Միայն դրանից հետո պարզ կդառնա՝ կմասնակցի՞ արդյոք հավաքականը մրցաշրջանի գլխավոր մեկնարկին։

2026 թվականը խոստանում է դառնալ վճռորոշ հայկական ձյուդոյի համար և պատասխան տալ գլխավոր հարցին՝ ով կկարողանա իրական պայքար մղել Լոս Անջելես-2028-ի օլիմպիական ուղեգրի համար։

Հայկական ձյուդոյի օլիմպիական պատմությունը

Անկախ Հայաստանի պատմության ընթացքում Օլիմպիական խաղերում երկիրը ներկայացրել են հինգ ձյուդոիստներ․

Արսեն Գևորգյան — Օլիմպիական խաղեր 1996
Վարդան Ոսկանյան — Օլիմպիական խաղեր 2000
Արմեն Նազարյան — Օլիմպիական խաղեր 2004, 2008 և 2012
Հովհաննես Դավթյան — Օլիմպիական խաղեր 2008, 2012 և 2016
Ֆերդինանդ Կարապետյան — Օլիմպիական խաղեր 2020 (անցկացվել են 2021-ին)

Այսպիսով, 1996-ից մինչև 2021 թվականը հայ ձյուդոիստները մասնակցել են բոլոր Օլիմպիական խաղերին, սակայն Հայաստանը բաց է թողել Փարիզ-2024-ը՝ որակավորման չանցնելու պատճառով։

Հայկական ձյուդոյի օլիմպիական պատմության լավագույն արդյունքը գրանցել է Հովհաննես Դավթյանը, որը 2012 թվականին հասել է կիսաեզրափակիչ։ Այսօր նա հանդիսանում է Հայաստանի հավաքականի գլխավոր մարզիչը։