Արթուր Ալեքսանյանը՝ պայքարի մեջ աշխարհի առաջնություն-2025-ի նախաշեմին

2025 թ․ սեպտեմբերի 13-21-ը Խորվաթիայի մայրաքաղաք Զագրեբում կանցկացվի պայքարի աշխարհի առաջնությունը։ Մրցաշարի գլխավոր մասնակիցներից մեկը լինելու է լեգենդար հունահռոմեական ոճի հայ ըմբիշ Արթուր Ալեքսանյանը։ Ավելի վաղ մամուլում տեղեկություններ կային, թե մարզիկը կարող է բաց թողնել առաջնությունը, սակայն այժմ նրա մասնակցությունն արդեն պաշտոնապես հաստատվել է։ Սպորտասերների համար սա ուրախալի լուր է և ևս մեկ առիթ՝ հիշելու «Սպիտակ արջի» ճանապարհը ու իմանալու՝ ինչպես է նա պատրաստվում առաջիկա մրցաշարին։

Արթուր Ալեքսանյանը ծնվել է Գյումրիում՝ Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ Գևորգ Ալեքսանյանի ընտանիքում։ Նրա մանկությունը համընկավ բարդ 90-ականների հետ, սակայն հայրը դեռ փոքր տարիքից որդուն սերմանեց սպորտի նկատմամբ սեր և կարգապահություն։ Արդեն ութ տարեկանից Արթուրը սկսեց մարզվել, իսկ հոր խիստ ցուցումները օգնեցին ձևավորել ինչպես չեմպիոնին, այնպես էլ ուժեղ անհատականությանը։

Արթուրի խոսքերով՝ ըմբշամարտի ընտրությունն իրեն համար բնական էր․ հայրը, հորեղբայրը և եղբայրը ևս զբաղվում էին այդ մարզաձևով։ Մանկուց նա սիրել էր այս սպորտը, և ընտրությունն ակնհայտ էր։ Ապագա մարզիկը ակտիվորեն մասնակցում էր պատանեկան մրցումներին և 2010 թվականին դարձավ մինչև 84 կգ քաշայինների աշխարհի չեմպիոն։ Մեկ տարի անց նա անցավ մինչև 96 կգ քաշային կարգ և սկսեց հանդես գալ արդեն մեծահասակների կազմում։

Հայաստանի առաջնությունում հաղթելով՝ Արթուր Ալեքսանյանը դարձավ ազգային հավաքականի անդամ։ Նրա կարիերան սկսեց ավելի արագ զարգանալ։ Սակայն հաղթանակների ուղին հեշտ չէր։ 2012 թվականին նա նվաճեց Եվրոպայի առաջնության ոսկե մեդալը։ Այդ նշանակալի հաջողություններից հետո Արթուրը մասնակցեց նաև Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերին։ Իսկ հաջորդ տարիներին նրա ձեռքբերումները ավելի ամրապնդվեցին․ Եվրոպայի առաջնությունների (2013, 2014) և Աշխարհի առաջնությունների (2014, 2015) հաղթանակները նրան դարձրին կայացած մարզիկ, ով դժվարությունները դիտում էր որպես ճանապարհ նոր նվաճումների։

2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերում Արթուրը կրկին նվաճեց ոսկե մեդալ։ Մրցանակաբաշխության ժամանակ նա բեմ բարձրացավ Ռոբերտ Աբաջյանի պատկերով շապիկով, ով զոհվել էր Արցախյան բախումների ժամանակ։ Այս քայլը հասարակության մեջ առաջացրեց հակասական արձագանքներ։ Ալեքսանյանը դրանով ընդգծեց իր քաղաքացիական դիրքորոշումը և հարգանքի տուրք մատուցեց զինվորին։ Մարզիկի խոսքերով՝ Աբաջյանի հարազատները շնորհակալություն են հայտնել իրեն արցունքներով՝ հանրությանը պատմելու համար Արցախի ողբերգական իրադարձությունների մասին։

Սպորտսմենի կյանքը միայն հաղթանակներ ու ուրախություններ չեն, այլ նաև բազմաթիվ վնասվածքներ ու փորձություններ։ Ալեքսանյանը ստիպված էր հաղթահարել դժվար ժամանակաշրջան՝ կապված առողջական խնդիրների հետ։ Բազմաթիվ վնասվածքներ խանգարում էին։ Օրինակ՝ 2019 թվականին Ղազախստանում Արթուրը ստիպված էր պայքարել կոտրված կողերով՝ հաղթահարելով ուժեղ ցավերը։ Չնայած դրան՝ նա հասավ մինչև եզրափակիչ։ Բժիշկների պնդմամբ՝ Ալեքսանյանը ստիպված եղավ դուրս գալ մրցումներից։ Երկարատև մարզումները և վնասվածքները լուրջ վնաս էին հասցրել նրա առողջությանը, և նա պետք է վերականգնվեր։

Նույն թվականին Ալեքսանյանին առաջարկվեց դառնալ UNICEF-ի բարի կամքի դեսպան Հայաստանում։ Ըմբիշի խոսքերով՝ դա իր համար կարևոր իրադարձություն էր։ Նրա առջև բացվեց ևս մեկ հնարավորություն՝ հասարակության խնդիրներին ուշադրություն հրավիրելու։ «Ինձ համար մեծ պատիվ է դառնալ բարի կամքի դեսպան։ Առաջարկն անմիջապես ընդունեցի, որովհետև այն կապված է երեխաների ապագայի հետ»,– ասաց Ալեքսանյանը։

2024 թվականին Արթուրը յոթերորդ անգամ դարձավ Եվրոպայի չեմպիոն Բուխարեստում։ Դա լավագույն ապացույցն էր, որ նրա աշխատանքները զուր չեն անցել։ Ալեքսանյանը ձգտում էր հասնել առավելագույն արդյունքների և ծառայել իր ժողովրդին։ Պետությունը վաղուց գնահատել է նրա ներդրումը սպորտի զարգացման մեջ․ նա պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանով և Մովսես Խորենացու մեդալով։

Արթուր Ալեքսանյանի անունը վաղուց արդեն գրված է համաշխարհային սպորտի պատմության մեջ։ Նա իրեն դրսևորել է ոչ միայն գորգի վրա, այլև ցույց է տվել, որ երբեմն հասարակությանը պետք է հիշեցնել աշխարհի լուրջ խնդիրների մասին։ Ալեքսանյանի քաղաքացիական դիրքորոշումը անսասան է եղել, և շատերն են սկսել լսել նրա կարծիքը։

Մարզական կարիերայի ավարտի մասին բոլոր հարցերին «սպիտակ արջը» պատասխանում է անորոշ՝ նշելով, որ նման մտադրություններ առայժմ չունի։ Հաղթելու ձգտումը, չնայած բոլոր նվաճումներին, պահպանվել է մինչ օրս։ Ոչ դժվարությունները, ոչ էլ հանգամանքները չեն կարողացել խաթարել նրա սերը դեպի սպորտը։ Մի հարցազրույցում Արթուրը խոստովանել է․ «Ըմբշամարտում շատ ցավոտ ու դժվար պահեր կան, և կարևոր են հաղթանակները։ Բայց ինձ համար ըմբշամարտը կյանքի ձև է։ Ամենաշատը ինձ դուր է գալիս այդ մարզաձևում եղբայրության զգացումը։ Այն կա թե՛ մեր սերնդի, թե՛ ավագների շրջանում»։

Արթուր Ալեքսանյանը, ինչպես շատ մարզիկներ, ուժեղ անհատականություն է։ Նա կարծում է, որ սպորտում հոգնածությունը պարզապես ժամանակավոր երևույթ է, որը չպետք է խանգարի հաղթանակներին։ «Գիտեք, լինում են պահեր, երբ հոգնում եմ։ Բայց ես հստակ գիտեմ՝ ինչի համար եմ մարզվում, ինչ ուղի եմ անցել, ինչ ուղի եմ անցնում հիմա և ինչպես պիտի մինչև վերջ գնամ, որպեսզի հասնեմ իմ նպատակին»,– ասում է Ալեքսանյանը։

Այսօր Արթուր Ալեքսանյանը ակտիվորեն պատրաստվում է Զագրեբում կայանալիք հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությանը։ Նա լիովին վերականգնվել է վնասվածքներից և գտնվում է գերազանց մարզավիճակում։ Բացի մարզումներից՝ Ալեքսանյանը շարունակում է մասնակցել բարեգործական նախաձեռնություններին և մեդիածրագրերին, սակայն տարվա գլխավոր մրցաշարին նախապատրաստվելը մնում է նրա համար առաջնային։

Ալեքսանյանը իր օրինակով ապացուցեց, որ իսկական չեմպիոնը ոչ միայն գորգի վրա հաղթող է, այլև Մեծատառ Մարդ։ Նա իր քայլերով ոգեշնչում է երիտասարդությանը, մնում է պահանջված և շարունակում է պայքարել նոր բարձունքների համար։

Այսօր ողջ սպորտային աշխարհը անհամբեր սպասում է Արթուր Ալեքսանյանի ելույթին պայքարի Աշխարհի առաջնությունում 2025-ին։ Նրա ճանապարհը շարունակվում է, իսկ դա նշանակում է՝ առջևում նոր հաղթանակներ և նվաճումներ։

Հոդվածի հեղինակ՝ Կարինա Հայրապետովա, լրագրող։