Հայ մարզիկները Դակար 2026 թվականի պատանեկան օլիմպիական խաղերի ճանապարհին

Հայ մարզիկների համար մոտակա օլիմպիական միջոցառումը կլինի 2026 թվականի Ամառային պատանեկան օլիմպիական խաղերը, որոնք կանցկացվեն Սենեգալի մայրաքաղաք Դակարում։ Մրցաշարը կանցկացվի հոկտեմբերի 31-ից մինչև նոյեմբերի 13-ը և կդառնա նման ձևաչափի առաջին մրցաշարը վերջին ութ տարվա ընթացքում։

Պատանեկան օլիմպիական խաղերը անցկացվում են յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ և նախատեսված են դեռահաս մարզիկների համար։ Վերջին ամառային մրցաշարը անցկացվել է 2018 թվականին Բուենոս Այրեսում։ 2022 թվականի խաղերը չեղարկվել էին կորոնավիրուսի համավարակի պատճառով։ Ընդհանուր առմամբ պատմության ընթացքում անցկացվել է երեք մրցաշար՝
2010 թվականին Սինգապուրում,
2014 թվականին Նանջինում,
2018 թվականին Բուենոս Այրեսում։

Չնայած համեմատաբար փոքր ներկայացվածությանը՝ հայ մարզիկները այս մրցումներում պարբերաբար ցուցադրել են բարձր արդյունքներ։

Հայաստանի ելույթները Պատանեկան օլիմպիական խաղերում

Բուենոս Այրես 2018

Հայաստանը ներկայացնում էին 8 մարզիկներ։ Թիմը նվաճեց 2 մեդալ — մեկ ոսկի և մեկ բրոնզ։

Ոսկի
Կարեն Մարգարյան — ծանրամարտ (77 կգ)

Բրոնզ
Սաակ Հովհաննիսյան — հունահռոմեական ըմբշամարտ (60 կգ)

Նաև մասնակցել են՝
Յուրի Իսլաելյան (ձյուդո)
Հայկ Բաբայան (հրաձգություն)
Արթուր Բարսեղյան (լող)
Անդրանիկ Խաչատրյան (թաեքվոնդո)
Լիանա Գյուրջյան (ծանրամարտ)

Նանջին 2014

Չինաստանում հայկական պատվիրակությունը բաղկացած էր 14 մարզիկներից և ցույց տվեց Հայաստանի լավագույն արդյունքը Պատանեկան օլիմպիական խաղերում՝ 7 մեդալ (2 ոսկի, 2 արծաթ, 3 բրոնզ)։

Ոսկի
Հակոբ Մկրտչյան — ծանրամարտ (77 կգ)
Սիմոն Մարտիրոսյան — ծանրամարտ (+85 կգ)

Արծաթ
Հրաչիկ Բաբայան — հրաձգություն (օդային հրացան)
Զավեն Միքայելյան — հունահռոմեական ըմբշամարտ (58 կգ)

Բրոնզ
Նարեկ Մանասյան — բռնցքամարտ (81 կգ)
Վագինակ Մաթևոսյան — ազատ ոճի ըմբշամարտ (54 կգ)
Սարգիս Հովսեփյան — ազատ ոճի ըմբշամարտ (76 կգ)

Նաև մասնակցել են՝
Անուշ Գրիգորյան (բռնցքամարտ)
Լև Սարգսյան (ջրացատկ)
Վիգեն Խաչատրյան (մարմնամարզություն)
Հարություն Դերմիշյան (ձյուդո)
Զավեն Իգիտյան (հրաձգություն)
Վահան Մխիթարյան (լող)
Սոնա Պողոսյան (ծանրամարտ)

Սինգապուր 2010

Առաջին Պատանեկան օլիմպիական խաղերում Հայաստանը նույնպես ներկայացնում էին 14 մարզիկներ։ Թիմը նվաճեց 4 մեդալ — մեկ արծաթ և երեք բրոնզ։

Արծաթ
Գոռ Մինասյան — ծանրամարտ (85 կգ)

Բրոնզ
Սմբատ Մարգարյան — ծանրամարտ (56 կգ)
Արտակ Հովհաննիսյան — ազատ ոճի ըմբշամարտ (66 կգ)
Դավիթ Ղազարյան — ձյուդո (66 կգ)

Նաև մասնակցել են՝
Վասիլ Շահնազարյան (աղեղնաձգություն)
Դիանա Խուբեսերյան (աթլետիկա)
Գրայգ Մաթևոսյան (բռնցքամարտ)
Էդգար Բաբայան (կանոե)
Գևորգ Պապոյան (ջրացատկ)
Վահան Վարդանյան (մարմնամարզություն)
Ռոմիկ Վարդումյան (հրաձգություն)
Սերգեյ Պևնև (լող)
Անահիտ Բարսեղյան (լող)
Վարոս Պետրոսյան (հունահռոմեական ըմբշամարտ)

2026 թվականի խաղերի որակավորման առանձնահատկությունները

Դակար 2026-ի Պատանեկան օլիմպիական խաղերի որակավորման համակարգը դեռևս բավական անորոշ է։ Մարզաձևերի մեծ մասում պաշտոնական ընտրական մրցաշարերը դեռ չեն հայտարարվել։

Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն հայտարարել է, որ խաղերում հատուկ շեշտը դրվելու է աֆրիկյան երկրների մասնակցության վրա։ Աֆրիկայի բոլոր 54 պետությունները կստանան քվոտաներ բոլոր մարզաձևերում և կկարողանան դրանք օգտագործել իրենց հայեցողությամբ։

Մնացած տեղերը կբաշխվեն այլ երկրների մարզիկների միջև՝ U17, U18 և U19 տարիքային խմբերի մայրցամաքային և աշխարհի առաջնությունների արդյունքների հիման վրա։ Սակայն քվոտաների ճշգրիտ թիվը դեռևս չի որոշվել։

Բռնցքամարտ

Բռնցքամարտում արդեն հայտարարվել է պարտադիր որակավորման պայման։ World Boxing միջազգային ֆեդերացիան հայտնել է, որ U19 World Boxing Futures Cup 2026 մրցաշարին մասնակցությունը պարտադիր է Պատանեկան օլիմպիական խաղերի ուղեգիր ստանալու համար։

Մրցաշարը կանցկացվի Թաիլանդում և կմեկնարկի մարտի 9-ին։

Ըմբշամարտ

Ըմբշամարտում հիմնական ընտրական մեկնարկը, հավանաբար, կլինի U17 աշխարհի առաջնությունը, որը կանցկացվի հուլիսին Բաքվում։

Հայ ըմբիշները ավանդաբար հաջողությամբ են հանդես գալիս Պատանեկան օլիմպիական խաղերում, սակայն Ադրբեջանում անցկացվող մրցաշարին մասնակցությունը կարող է հարցականի տակ լինել։ Եթե Հայաստանը բաց թողնի աշխարհի առաջնությունը, մարզիկները կարող են կորցնել խաղերին որակավորվելու հնարավորությունը։

Մրցումների ծրագիրը

Ծրագրում ընդգրկված է 25 մարզաձև, որոնցում կխաղարկվի 154 մեդալների հավաքածու։

Բասկետբոլ 3×3 — 2
Աղեղնաձգություն — 3
Մարմնամարզություն — 5
Աթլետիկա — 28
Բադմինտոն — 2
Baseball5 — 1
Լողափնյա հանդբոլ — 2
Լողափնյա վոլեյբոլ — 2
Լողափնյա ըմբշամարտ — 8
Բռնցքամարտ — 10
Բրեյքինգ — 2
Ափամերձ թիավարություն — 5
Ձիասպորտ — 1
Սուսերամարտ — 6
Ֆուտզալ — 2
Ձյուդո — 8
Շոսսե հեծանվասպորտ — 4
Ռեգբի-7 — 2
Առագաստանավային սպորտ — 2
Սքեյթբորդինգ — 2
Լող — 36
Սեղանի թենիս — 3
Թաեքվոնդո — 11
Տրիաթլոն — 3
Ուշու — 4
Կանոե — 8 մրցաձև
Գոլֆ — 2
Խոտի հոկեյ 5×5 — 3
Կարատե — 6
Ժամանակակից հնգամարտ — 3
Հրաձգություն — 6
Սպորտային մագլցում — 2
Սերֆինգ — 2
Թենիս — 5
Ծանրամարտ — 12

Հայաստանի հավաքականի հեռանկարները

Պատանեկան օլիմպիական խաղերը ավանդաբար կարևոր հարթակ են դառնում համաշխարհային սպորտի ապագա աստղերի համար։ Այս մրցաշարերում հաջողության հասած բազմաթիվ մարզիկներ հետագայում դարձել են մեծահասակների Օլիմպիական խաղերի մեդալակիրներ և չեմպիոններ, ինչպես նաև երկար տարիներ եղել են Հայաստանի հավաքականի անդամներ՝ Գոռ Մինասյան, Սիմոն Մարտիրոսյան, Հակոբ Մկրտչյան, Նարեկ Մանասյան, Անուշ Գրիգորյան և ուրիշներ։

Հայաստանի համար հիմնական մեդալային հույսերը ավանդաբար մնում են ըմբշամարտը, ծանրամարտը և բռնցքամարտը։ Սակայն որակավորման առանձնահատկությունները և ընտրության նոր կանոնները կարող են զգալիորեն ազդել թիմի կազմի և այն հայ մարզիկների թվի վրա, ովքեր կկարողանան հանդես գալ Դակար քաղաքում։