Հայկական ըմբշամարտի դպրոցը՝ վերլուծություն Եվրոպայի մինչև 15, 17, 20 և 23 տարեկանների առաջնություններում

2025 թվականի հունիսին և հուլիսի սկզբին Հայաստանի ըմբշամարտի հավաքականը մասնակցեց միանգամից երեք մայրցամաքային առաջնության՝ մինչև 15, 17 և 20 տարեկանների տարիքային խմբերում։ Несколько ամիս առաջ՝ մարտին, հայ մարզիկները հանդես էին եկել նաև մինչև 23 տարեկանների (U23) Եվրոպայի առաջնությունում։ Հավաքականը ներկայացված էր ինչպես ազատ, այնպես էլ հունահռոմեական ոճերում՝ ամբողջական կազմերով։ Չորս առաջնությունների արդյունքում հայ ըմբիշները նվաճեցին 30 մեդալ (6 ոսկե), ցուցադրելով կայունություն, սակայն ոչ թե ռեկորդային արդյունք։

Հայաստանի հավաքականի կազմում ամենադոմինանտ ըմբիշը դարձավ Մարատ Աճեմյանը (51 կգ, U17) — հունահռոմեական ոճի ըմբիշը բոլոր գոտեմարտերն ավարտեց վաղաժամ ու առանց միավոր զիջելու՝ ընդհանուր հաշվով 37։0։

Մարատը արդեն իսկ երկակի Եվրոպայի չեմպիոն է մինչև 17 տարեկանների մրցաշարում։

U15․ վստահ սերունդ

Մինչև 15 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունը Հայաստանի համար դարձավ ամենահաջողը մեդալների ընդհանուր քանակով՝ 12 պարգև։ Հատկապես ուժեղ հանդես եկան հունահռոմեական ոճի պատանիները, ովքեր թիմային հաշվարկով զբաղեցրին երկրորդ տեղը։ Արամ Սարգսյանը (68 կգ) դարձավ ոսկե մեդալակիր, իսկ ևս հինգ մարզիկներ նվաճեցին արծաթե և բրոնզե մեդալներ։

Ազատ ոճում նույնպես եղան վեց մեդալ՝ այդ թվում՝ ոսկե մեդալ Էրիկ Պապիկյանի (57 կգ) կողմից, որը եզրափակչում հաղթեց իր հայրենակից Տիգրան Կոլոտյանին։ Հայաստանի հավաքականը դարձավ թիմային երկրորդը՝ զիջելով միայն Ադրբեջանին։

U17․ հունահռոմեական ոճը՝ առաջատար

Կադետների Եվրոպայի առաջնությունում Հայաստանի թիմը փայլեց հատկապես հունահռոմեական ոճում՝ նվաճելով հինգ մեդալ, որոնցից երկուսը՝ ոսկե։ Հաղթողներ դարձան Մարատ Աճեմյանը (51 կգ) և Հայկ Մանուկյանը (60 կգ)։ Թիմային հաշվարկում Հայաստանը գրավեց առաջին տեղը՝ առաջ անցնելով Վրաստանից և Ադրբեջանից։

Ազատ ոճում արդյունքը ավելի համեստ էր՝ մեկ արծաթե և երեք բրոնզե մեդալ։ Չնայած ոսկե մեդալակիր չունենալուն՝ ազատ ոճի ըմբիշները ցուցադրեցին պայքարող ոգի և թիմային հաշվարկում գրավեցին չորրորդ տեղը։

U20․ արդյունքների անկում

Մինչև 20 տարեկանների երիտասարդական Եվրոպայի առաջնությունում Հայաստանի հավաքականի արդյունքները անկում ապրեցին։ Ըմբիշները նվաճեցին ընդամենը 4 մեդալ՝ 2-ը՝ ազատ ոճում, 2-ը՝ հունահռոմեականում։

Ազատ ոճում Եվրոպայի չեմպիոն դարձավ Սարգիս Բեգոյանը (61 կգ), իսկ բրոնզ նվաճեց Ռազմիկ Եփրեմյանը (86 կգ)։ Սա բավարար էր միայն թիմային չորրորդ տեղի համար։

Հունահռոմեական ոճում Գասպար Տերտերյանը (72 կգ) դարձավ արծաթե մեդալակիր, իսկ նրա եղբայր Սամվել Տերտերյանը (77 կգ)՝ բրոնզե։ Թիմը չմտավ լավագույն եռյակում։

U23

Մինչև 23 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունն անցկացվեց մարտին և Հայաստանի հավաքականին բերեց 5 մեդալ։ Ազատ ոճի ըմբիշները առավել հաջող հանդես եկան․ Լևիկ Միքայելյանը (61 կգ) դարձավ չեմպիոն, Քնյազ Իբոյանը (92 կգ) նվաճեց արծաթ, իսկ Խաչատուր Խաչատրյանը (125 կգ)՝ բրոնզ։

Հունահռոմեական ոճում հայերը սահմանափակվեցին երկու բրոնզե մեդալով՝ Արայիկ Թոփալյան (55 կգ) և Վիգեն Նազարյան (87 կգ)։

Ընդհանուր ամփոփում և գնահատական

Հայաստանի հավաքականը ընդհանուր առմամբ Եվրոպայի չորս առաջնություններից տուն բերեց 30 մեդալ։ Սա լուրջ ցուցանիշ է, հատկապես փոքր տարիքային խմբերում։ Առաջատար ոճը դարձավ հունահռոմեական ըմբշամարտը, որտեղ հայ ըմբիշները ոչ միայն նվաճեցին մի քանի չեմպիոնական տիտղոս, այլև դարձան թիմային հաղթողներ U17-ում։

Ազատ ոճում նույնպես կային ուշագրավ պահեր՝ հատկապես պատանիների և երիտասարդների շրջանում, որտեղ հայերը նվաճեցին ոսկե մեդալներ, սակայն թիմային տեղերը զիջում էին հիմնական մրցակիցներին։

Ընդհանուր առմամբ Հայաստանի հավաքականի ելույթը կարելի է բնութագրել որպես կայուն, բայց ոչ շռայլ։ Թեև մեդալների քանակը տպավորիչ է, սակայն դրանցից միայն 6-ն են ոսկե, ինչը վկայում է եզրափակչային արդյունավետության պակասի մասին։ Բացի այդ, U20 և U23 տարիքային խմբերում նկատվում է արդյունքների նվազում՝ համեմատած կրտսեր խմբերի հետ։

Եզրակացություն

Հայկական ըմբշամարտի դպրոցը շարունակում է ձևավորել մրցունակ մարզիկներ, հատկապես հունահռոմեական ոճում։ Պատանեկան և կադետական մակարդակներում արդյունքները խոսում են ուժեղ պահուստի առկայության մասին։ Սակայն U20 և U23 տարիքային խմբերում սկսվում է անկում, ինչը տրամաբանական է, քանի որ հենց այս տարիքում է սրվում ներքին մրցակցության պակասը։ Դա պայմանավորված է ինչպես պարտադիր զինվորական ծառայությամբ՝ երբ շատ մարզիկներ երկու տարով հեռանում են սպորտից և ոչ բոլորը վերադառնում են պրոֆեսիոնալ մակարդակ, այնպես էլ սոցիալական ու տնտեսական գործոններով։ Շատերը ծառայությունից հետո ստիպված են աշխատել՝ ընտանիք պահելու համար, և միայն քչերն ունեն հնարավորություն կենտրոնանալու միայն մարզումների վրա։ Ծառայությունից ազատման հնարավորություն ունեն մեկ կամ երկու ըմբիշներ մեկ քաշային կարգում, ինչն էլ նվազեցնում է մրցակցությունը և արդյունքում՝ նաև արդյունքները։

Չորս Եվրոպայի առաջնություններում Հայաստանի բոլոր արդյունքները

Հունահռոմեական ոճ

U15

• Թիմային 2-րդ տեղ — 125 միավոր (միայն 6 միավոր պակաս հաղթանակից)

• 6 մեդալ՝ 1 ոսկե, 3 արծաթե, 2 բրոնզե

Մեդալակիրներ՝

• Ոսկե — Արմեն Սարգսյան (68 կգ)

• Արծաթե — Վահան Գրիգորյան (41 կգ), Նարեկ Ալեյան (48 կգ), Պավել Նազարյան (62 կգ)

• Բրոնզե — Վարդան Սահակյան (44 կգ), Գեղամ Եղիազարյան (52 կգ)

5-րդ տեղ — Վարդան Մելքոնյան (38 կգ), Հայկ Կարապետյան (68 կգ)

U17

• Թիմային 1-ին տեղ — 135 միավոր

• 5 մեդալ՝ 2 ոսկե, 2 արծաթե, 1 բրոնզե

Մեդալակիրներ՝

• Ոսկե — Մարատ Աճեմյան (51 կգ), Հայկ Մանուկյան (60 կգ)

• Արծաթե — Մարտին Մանջիկյան (48 կգ), Ջանես Նազարյան (65 կգ)

• Բրոնզե — Արարատ Ավետիսյան (45 կգ)

5-րդ տեղ — Վազգեն Մնացականյան (55 կգ), Գոռ Մխիթարյան (110 կգ)

U20

• Թիմային 5-րդ տեղ — 71 միավոր

• 2 մեդալ՝ 1 արծաթե, 1 բրոնզե

Մեդալակիրներ՝

• Արծաթե — Գասպար Տերտերյան (72 կգ)

• Բրոնզե — Սամվել Տերտերյան (77 կգ)

U23

• Թիմային 6-րդ տեղ — 70 միավոր

• 2 բրոնզե մեդալ

Մեդալակիրներ՝

• Բրոնզե — Արայիկ Թոփալյան (55 կգ), Վիգեն Նազարյան (87 կգ)

5-րդ տեղ — Սուրեն Աղաջանյան (60 կգ), Դավիթ Ժոտյան (63 կգ), Ռազմիկ Քուրդյան (130 կգ)

Ազատ ոճ

U15

• Թիմային 2-րդ տեղ — 114 միավոր

• 6 մեդալ՝ 1 ոսկե, 2 արծաթե, 3 բրոնզե

Մեդալակիրներ՝

• Ոսկե — Էրիկ Պապիկյան (57 կգ)

• Արծաթե — Տիգրան Կոլոտյան (57 կգ), Արթուր Մկրտչյան (75 կգ)

• Բրոնզե — Արեն Փիրուզյան (44 կգ), Արեն Միրոզյան (52 կգ), Համբլետ Անտոնյան (62 կգ)

5-րդ տեղ — Շագեն Մարտիրոսյան (68 կգ), Մերուժան Քոչարյան (85 կգ)

U17

• Թիմային 4-րդ տեղ — 107 միավոր

• 4 մեդալ՝ 1 արծաթե, 3 բրոնզե

Մեդալակիրներ՝

• Արծաթե — Արտակ Աղաբեկյան (48 կգ)

• Բրոնզե — Արեն Փիրուզյան (45 կգ), Արմեն Պապիկյան (55 կգ), Ռազմիկ Ոսկանյան (60 կգ)

5-րդ տեղ — Վահան Ազարյան (51 կգ), Ավետիք Թութխալյան (71 կգ)

U20

• Թիմային 4-րդ տեղ — 70 միավոր

• 2 մեդալ՝ 1 ոսկե, 1 բրոնզե

Մեդալակիրներ՝

• Ոսկե — Սարգիս Բեգոյան (61 կգ)

• Բրոնզե — Ռազմիկ Եփրեմյան (86 կգ)

5-րդ տեղ — Արման Մուսիկյան (65 կգ)

U23

• Թիմային 4-րդ տեղ — 86 միավոր

• 3 մեդալ՝ 1 ոսկե, 1 արծաթե, 1 բրոնզե

Մեդալակիրներ՝

• Ոսկե — Լևիկ Միքայելյան (61 կգ)

• Արծաթե — Քնյազ Իբոյան (92 կգ)

• Բրոնզե — Խաչատուր Խաչատրյան (125 կգ)

5-րդ տեղ — Հայկ Աբրահամյան (65 կգ)

Ընդհանուր արդյունքներ

• Ընդամենը մեդալներ՝ 30

• Ոսկե մեդալներ՝ 6

• Արծաթե մեդալներ՝ 10

• Բրոնզե մեդալներ՝ 14